Umowa rezerwacyjna i wyłączność negocjacyjna — wzór
Moment, w którym rozmowy stają się zobowiązaniem. Zadatek z art. 394 k.c., wyłączność no-shop i zamknięta lista sytuacji, w których pieniądze wracają.
Umowa rezerwacyjna wypełnia lukę między listem intencyjnym a umową przedwstępną. LOI jest w większości niewiążący, a umowa przedwstępna wymaga uzgodnienia wszystkich istotnych postanowień — czego przed zakończeniem due diligence zwykle jeszcze nie ma. Rezerwacja domyka tę lukę: kupujący wpłaca realne pieniądze, a w zamian dostaje czas na wyłączność.
Kluczowa decyzja to zadatek, nie zaliczka. Różnica nie jest kosmetyczna. Zaliczka po prostu wraca, gdy do transakcji nie dojdzie — nikt niczym nie ryzykuje i rezerwacja nie ma mocy sprawczej. Zadatek z art. 394 k.c. działa inaczej: jeżeli transakcja nie dojdzie do skutku z winy kupującego, sprzedający go zachowuje; jeżeli z winy sprzedającego — kupujący może żądać sumy dwukrotnie wyższej. Dopiero to zmusza obie strony do traktowania terminu poważnie. Jeżeli w umowie nie napiszesz wprost „zadatek w rozumieniu art. 394 k.c.", sąd w razie sporu potraktuje wpłatę jak zwykłą zaliczkę.
Na co zwrócić uwagę przy uzupełnianiu:
- Kwota — zwykle 5–10% ceny. Zbyt niski zadatek nikogo nie dyscyplinuje, zbyt wysoki odstrasza kupujących przed zakończeniem due diligence.
- Okres — 30 dni przy mikrobiznesie, 60 przy spółce z pełnym badaniem. Termin musi być realny: wyłączność, która wygasa w połowie due diligence, generuje konflikt zamiast go zapobiegać.
- § 6 to serce umowy. Lista przypadków zwrotu zadatku w zwykłej wysokości powinna być zamknięta i konkretna (brak zgody wynajmującego, rozbieżność w przychodach powyżej X%, odmowa finansowania). Ogólnikowe „jeśli wynik due diligence będzie niesatysfakcjonujący" zamienia zadatek z powrotem w zaliczkę, bo kupujący zawsze może uznać, że nie jest usatysfakcjonowany.
- § 5 chroni kupującego przed tym, że przez 60 dni rezerwacji sprzedający wyprzeda towar, zwolni kluczowych ludzi albo przestanie inwestować w biznes.
Treść wzoru
Możesz skopiować poniższy tekst bezpośrednio ze strony. Pola w nawiasach kwadratowych uzupełnij danymi swojej transakcji.
UMOWA REZERWACYJNA
zawarta w dniu [DATA] w [MIEJSCOWOŚĆ] pomiędzy:
[NAZWA / IMIĘ I NAZWISKO], z siedzibą w [ADRES], NIP [NIP], wpisanym do [KRS / CEIDG] pod numerem [NUMER] — zwanym dalej Sprzedającym,
a
[NAZWA / IMIĘ I NAZWISKO], z siedzibą w [ADRES], NIP [NIP] — zwanym dalej Rezerwującym,
łącznie zwanymi Stronami.
§ 1. Przedmiot rezerwacji
- Sprzedający oświadcza, że jest [właścicielem przedsiębiorstwa / wspólnikiem uprawnionym do rozporządzania udziałami] prowadzonego pod nazwą [NAZWA] w lokalizacji [ADRES] (dalej: Przedsiębiorstwo).
- Strony prowadzą rozmowy w sprawie nabycia Przedsiębiorstwa przez Rezerwującego (dalej: Transakcja) na warunkach wstępnie określonych w liście intencyjnym z dnia [DATA] [— jeżeli został zawarty].
- Wstępnie uzgodniona cena wynosi [KWOTA] zł (słownie: [KWOTA SŁOWNIE]) i może ulec zmianie wyłącznie w przypadkach przewidzianych w § 6.
- Celem niniejszej umowy jest zarezerwowanie Przedsiębiorstwa dla Rezerwującego na czas niezbędny do zakończenia badania due diligence i zawarcia umowy przyrzeczonej.
§ 2. Okres rezerwacji
- Okres rezerwacji wynosi [30 / 45 / 60] dni i biegnie od dnia zaksięgowania zadatku na rachunku Sprzedającego (dalej: Okres Rezerwacji).
- Okres Rezerwacji może zostać przedłużony wyłącznie za pisemną zgodą obu Stron.
- W Okresie Rezerwacji Strony zobowiązują się dążyć do zawarcia umowy przyrzeczonej, nie później niż do dnia [DATA].
§ 3. Zadatek
- Rezerwujący zapłaci Sprzedającemu kwotę [KWOTA] zł tytułem zadatku w rozumieniu art. 394 Kodeksu cywilnego, w terminie [LICZBA] dni roboczych od zawarcia niniejszej umowy, na rachunek bankowy nr [NUMER RACHUNKU].
- Strony zgodnie oświadczają, że wpłata ma charakter zadatku, a nie zaliczki, i wywołuje skutki określone w art. 394 Kodeksu cywilnego oraz w ust. 3–5 poniżej.
- W razie niewykonania umowy przez Rezerwującego — w szczególności gdy bez przyczyny wskazanej w § 6 odmówi zawarcia umowy przyrzeczonej w Okresie Rezerwacji — Sprzedający może od niniejszej umowy odstąpić i zachować otrzymany zadatek.
- W razie niewykonania umowy przez Sprzedającego — w szczególności gdy odmówi zawarcia umowy przyrzeczonej, zbędzie Przedsiębiorstwo osobie trzeciej albo naruszy § 4 — Rezerwujący może od niniejszej umowy odstąpić i żądać zapłaty sumy dwukrotnie wyższej niż wpłacony zadatek.
- W razie rozwiązania umowy za zgodą obu Stron, a także gdy do zawarcia umowy przyrzeczonej nie dojdzie wskutek okoliczności, za które żadna ze Stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które odpowiadają obie, zadatek podlega zwrotowi w wysokości nominalnej, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada.
- Zadatek zostaje zaliczony na poczet ceny z chwilą zawarcia umowy przyrzeczonej.
§ 4. Wyłączność negocjacyjna (no-shop)
W Okresie Rezerwacji Sprzedający zobowiązuje się, że:
- nie będzie prowadził z osobami trzecimi negocjacji dotyczących zbycia Przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części ani udziałów w spółce je prowadzącej,
- nie będzie przyjmował, zachęcał do składania ani rozpatrywał ofert osób trzecich,
- nie zawrze z osobą trzecią umowy przedwstępnej, rezerwacyjnej, przyrzeczonej ani jakiejkolwiek innej umowy o skutku zobowiązującym lub rozporządzającym,
- wycofa Przedsiębiorstwo z aktywnej oferty w serwisach ogłoszeniowych i u pośredników, a zapytania przekieruje na okres po zakończeniu Okresu Rezerwacji,
- niezwłocznie poinformuje Rezerwującego o otrzymaniu niezamówionej oferty od osoby trzeciej, bez ujawniania jej treści ani tożsamości oferenta.
§ 5. Zobowiązania Sprzedającego w Okresie Rezerwacji
Sprzedający zobowiązuje się, że do dnia zamknięcia Transakcji:
- będzie prowadził Przedsiębiorstwo w sposób niezmieniony, w zwykłym toku działalności i z należytą starannością,
- nie dokona zbycia, obciążenia ani likwidacji istotnych składników majątku Przedsiębiorstwa poza zwykłym tokiem działalności,
- nie obniży poziomu zatowarowania poniżej [KWOTA] zł ani nie zaprzestanie zamówień u dotychczasowych dostawców,
- nie wypowie ani nie zmieni w sposób istotny umowy najmu Lokalu, umów z kluczowymi dostawcami i klientami ani umów z kluczowymi pracownikami,
- nie zaciągnie nowych zobowiązań przekraczających [KWOTA] zł bez uprzedniej zgody Rezerwującego,
- udostępni Rezerwującemu i jego doradcom dokumenty i informacje niezbędne do przeprowadzenia due diligence, w terminie [LICZBA] dni od otrzymania listy żądanych dokumentów,
- niezwłocznie poinformuje Rezerwującego o każdym zdarzeniu mogącym istotnie wpłynąć na wartość lub działalność Przedsiębiorstwa.
§ 6. Warunki zwrotu zadatku w wysokości nominalnej
- Zadatek podlega zwrotowi Rezerwującemu w wysokości nominalnej, w terminie [LICZBA] dni od zgłoszenia przez niego pisemnego żądania, wyłącznie w następujących przypadkach:
- wynajmujący Lokal odmówi zgody na cesję umowy najmu na rzecz Rezerwującego albo uzależni ją od warunków istotnie gorszych niż dotychczasowe,
- due diligence wykaże, że rzeczywisty średni miesięczny [przychód / zysk] Przedsiębiorstwa za ostatnie [12] miesięcy jest niższy o więcej niż [PROCENT]% od wartości deklarowanych przez Sprzedającego przed zawarciem niniejszej umowy,
- ujawnią się nieujawnione wcześniej zobowiązania, zaległości publicznoprawne lub obciążenia majątku o łącznej wartości przekraczającej [KWOTA] zł,
- Rezerwujący nie uzyska finansowania w kwocie co najmniej [KWOTA] zł, mimo złożenia kompletnego wniosku w terminie [LICZBA] dni od zawarcia niniejszej umowy i przedstawienia pisemnej odmowy instytucji finansującej,
- nie dojdzie do przeniesienia na Rezerwującego [zezwolenia / koncesji / licencji] niezbędnego do prowadzenia działalności,
- przed zamknięciem Transakcji nastąpi istotna niekorzystna zmiana w działalności Przedsiębiorstwa, w szczególności utrata kluczowego klienta odpowiadającego za ponad [PROCENT]% obrotu.
- Lista z ust. 1 jest zamknięta. Odstąpienie Rezerwującego od Transakcji z przyczyn w niej niewymienionych traktuje się jako niewykonanie umowy przez Rezerwującego, ze skutkiem z § 3 ust. 3.
- Żądanie zwrotu wymaga formy pisemnej lub dokumentowej i wskazania konkretnej podstawy z ust. 1 wraz z jej uzasadnieniem.
- Zamiast żądania zwrotu Rezerwujący może w przypadkach z ust. 1 zaproponować renegocjację ceny; nieprzyjęcie propozycji przez Sprzedającego w terminie [LICZBA] dni otwiera Rezerwującemu drogę do żądania zwrotu.
§ 7. Poufność
Strony zachowają w poufności fakt i treść niniejszej umowy oraz informacje wymienione w toku due diligence, na zasadach określonych w umowie o zachowaniu poufności z dnia [DATA], która pozostaje w mocy niezależnie od losów Transakcji.
§ 8. Postanowienia końcowe
- Niniejsza umowa nie stanowi umowy przedwstępnej w rozumieniu art. 389 Kodeksu cywilnego i nie rodzi roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej; rodzi natomiast skutki określone w § 3 i § 4, które wiążą obie Strony.
- Zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.
- Każda ze Stron ponosi własne koszty doradców i badania.
- W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.
- Spory rozstrzyga sąd właściwy miejscowo dla siedziby Sprzedającego.
- Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron.
Sprzedający
[PODPIS, IMIĘ I NAZWISKO]
Rezerwujący
[PODPIS, IMIĘ I NAZWISKO]
Niniejszy wzór ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Przed podpisaniem jakiegokolwiek dokumentu skonsultuj jego treść z radcą prawnym lub adwokatem, dostosowując ją do okoliczności konkretnej transakcji.
Tygodnik KupBiz — Gotowe Biznesy
Selekcja 3–5 rentownych biznesów z twardymi liczbami raz w tygodniu. Bez spamu.
Zapisując się, wyrażasz zgodę na otrzymywanie ofert handlowych drogą elektroniczną. Możesz zrezygnować w każdej chwili.