Umowa sprzedaży przedsiębiorstwa (asset deal) — wzór
Dokument, którym faktycznie przenosi się biznes. Skład przedsiębiorstwa, alokacja ceny, zapewnienia sprzedającego i podział odpowiedzialności za zobowiązania.
To umowa zamykająca transakcję w wariancie asset deal — kupujący nabywa przedsiębiorstwo jako zorganizowany zespół składników (art. 55¹ k.c.), a nie udziały w spółce. Przy jednoosobowej działalności to jedyna możliwa droga: udziałów po prostu nie ma.
Dwie rzeczy decydują o tym, czy ta umowa obroni się później.
Pierwsza to forma. Zbycie przedsiębiorstwa wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 75¹ k.c.), a jeżeli w skład wchodzi nieruchomość lub prawo użytkowania wieczystego — aktu notarialnego. Umowa podpisana w domu jest w tym przypadku nieważna, nie tylko trudna do udowodnienia.
Druga to precyzja opisu przedmiotu. Art. 55² k.c. mówi, że czynność prawna obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności — więc to, czego nie wyłączysz wyraźnie, przechodzi na kupującego. Dotyczy to też rzeczy, których sprzedający oddawać nie zamierzał.
Na co zwrócić uwagę przy uzupełnianiu:
- Alokacja ceny (§ 3 ust. 3) — rozbij cenę na składniki. Od tego zależy PCC po stronie kupującego (2% od rzeczy i nieruchomości, 1% od praw majątkowych) oraz jego późniejsza amortyzacja. Jedna zbiorcza kwota to problem dla obu stron przy rozliczeniu podatkowym.
- VAT — zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części jest wyłączone spod ustawy o VAT (art. 6 pkt 1). Transakcja podlega PCC, które płaci kupujący. Warunkiem jest, by przedmiotem było realnie przedsiębiorstwo lub ZCP, a nie luźny zbiór rzeczy — dlatego opis z § 1 ma znaczenie także podatkowe.
- Zobowiązania (§ 4) — art. 55⁴ k.c. ustanawia solidarną odpowiedzialność nabywcy do wartości nabytego przedsiębiorstwa i nie da się jej wyłączyć ze skutkiem wobec wierzycieli; ustalenia między stronami działają tylko w relacji wewnętrznej (regres). Osobno działa art. 112 Ordynacji podatkowej dla zaległości podatkowych — zabezpieczeniem jest zaświadczenie wydawane na podstawie art. 306g Ordynacji, o które warto wystąpić przed zamknięciem.
- Pracownicy (§ 5) — przechodzą z mocy prawa (art. 23¹ k.p.). Obowiązek uprzedniego poinformowania załogi jest po obu stronach i ma swoje terminy; nie da się go obejść zapisem w umowie.
- Zakaz konkurencji (§ 8) — bez niego sprzedający może nazajutrz otworzyć ten sam biznes ulicę dalej i zabrać klientów, których właśnie sprzedał.
Treść wzoru
Możesz skopiować poniższy tekst bezpośrednio ze strony. Pola w nawiasach kwadratowych uzupełnij danymi swojej transakcji.
UMOWA SPRZEDAŻY PRZEDSIĘBIORSTWA
zawarta w dniu [DATA] w [MIEJSCOWOŚĆ] pomiędzy:
[NAZWA / IMIĘ I NAZWISKO], z siedzibą w [ADRES], NIP [NIP], REGON [REGON], wpisanym do [CEIDG / KRS] pod numerem [NUMER] — zwanym dalej Sprzedającym,
a
[NAZWA / IMIĘ I NAZWISKO], z siedzibą w [ADRES], NIP [NIP], wpisanym do [CEIDG / KRS] pod numerem [NUMER] — zwanym dalej Kupującym,
łącznie zwanymi Stronami.
§ 1. Przedmiot umowy
- Sprzedający oświadcza, że prowadzi przedsiębiorstwo pod nazwą [NAZWA] w lokalu przy [ADRES], stanowiące zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego (dalej: Przedsiębiorstwo).
- Sprzedający sprzedaje, a Kupujący kupuje Przedsiębiorstwo, w skład którego wchodzą w szczególności:
- oznaczenie indywidualizujące Przedsiębiorstwo (nazwa, logo, oznaczenia handlowe),
- środki trwałe i wyposażenie wymienione w Załączniku nr 1,
- zapasy i towar handlowy wymienione w Załączniku nr 2,
- prawa z umowy najmu lokalu, przenoszone odrębnym porozumieniem o cesji,
- prawa z umów z dostawcami i klientami wymienionych w Załączniku nr 3,
- baza klientów, dokumentacja operacyjna, know-how i receptury,
- prawa do domeny [DOMENA], kont w mediach społecznościowych i profilu w wizytówce Google,
- majątkowe prawa autorskie do materiałów wymienionych w Załączniku nr 4,
- decyzje, zezwolenia i koncesje — w zakresie, w jakim przepisy dopuszczają ich przeniesienie.
- Zgodnie z art. 55² Kodeksu cywilnego niniejsza czynność obejmuje wszystko, co wchodzi w skład Przedsiębiorstwa, z wyraźnym wyłączeniem: [WYMIENIĆ — np. środki pieniężne w kasie i na rachunkach, należności powstałe przed Dniem Zamknięcia, pojazd marki [MARKA] nr rej. [NUMER], zobowiązania wskazane w § 4 ust. 3].
- Strony zgodnie oświadczają, że przedmiotem umowy jest przedsiębiorstwo jako całość gospodarcza zdolna do samodzielnego prowadzenia działalności, a nie zbiór poszczególnych składników majątkowych.
§ 2. Oświadczenia i zapewnienia Sprzedającego
Sprzedający oświadcza i zapewnia, że według stanu na dzień zawarcia niniejszej umowy:
- przysługuje mu prawo własności składników Przedsiębiorstwa i jest uprawniony do rozporządzania nimi, a składniki te nie są obciążone prawami osób trzecich, zastawem, zastawem rejestrowym ani zastawem skarbowym, poza ujawnionymi w Załączniku nr 5,
- nie toczy się wobec niego postępowanie egzekucyjne, upadłościowe ani restrukturyzacyjne i nie istnieją podstawy do jego wszczęcia,
- nie zalega z zapłatą podatków, składek na ubezpieczenia społeczne ani innych należności publicznoprawnych, co potwierdzają zaświadczenia stanowiące Załącznik nr 6,
- nie zalega z wynagrodzeniami i świadczeniami wobec pracowników ani ze zobowiązaniami wobec dostawców, poza wykazanymi w Załączniku nr 7,
- dokumentacja finansowa przekazana Kupującemu w toku badania rzetelnie odzwierciedla sytuację Przedsiębiorstwa, a dane o przychodach i wyniku za ostatnie [24] miesiące są zgodne z rzeczywistością,
- nie są mu znane okoliczności mogące istotnie i niekorzystnie wpłynąć na działalność Przedsiębiorstwa po Dniu Zamknięcia, w szczególności zapowiedzi rozwiązania umów przez kluczowych kontrahentów lub odejścia kluczowych pracowników,
- nie toczą się ani nie są zapowiedziane spory sądowe, administracyjne ani reklamacyjne dotyczące Przedsiębiorstwa, poza wykazanymi w Załączniku nr 8,
- Przedsiębiorstwo jest prowadzone zgodnie z przepisami prawa, posiada wymagane zezwolenia i spełnia wymogi sanitarne oraz przeciwpożarowe.
Nieprawdziwość któregokolwiek z powyższych zapewnień uprawnia Kupującego do żądania obniżenia ceny albo naprawienia szkody na zasadach ogólnych, a w przypadku zapewnień z ust. 1–3 — także do odstąpienia od umowy w terminie [LICZBA] miesięcy od dnia powzięcia wiadomości o naruszeniu.
§ 3. Cena i płatność
- Strony ustalają cenę sprzedaży Przedsiębiorstwa na kwotę [KWOTA] zł (słownie: [KWOTA SŁOWNIE]).
- Cena zostanie zapłacona w następujący sposób:
- [KWOTA] zł — zaliczona z tytułu zadatku wpłaconego na podstawie umowy rezerwacyjnej z dnia [DATA],
- [KWOTA] zł — przelewem na rachunek [NUMER RACHUNKU] najpóźniej w Dniu Zamknięcia,
- [KWOTA] zł — w terminie [LICZBA] miesięcy od Dnia Zamknięcia, pod warunkiem [OPISAĆ — np. osiągnięcia uzgodnionego poziomu przychodów].
- Alokacja ceny na poszczególne składniki Przedsiębiorstwa, dla celów podatkowych i ewidencyjnych:
- środki trwałe i wyposażenie — [KWOTA] zł,
- zapasy i towar handlowy — [KWOTA] zł,
- prawa majątkowe, w tym oznaczenie Przedsiębiorstwa, baza klientów i know-how — [KWOTA] zł,
- pozostałe składniki — [KWOTA] zł.
- Strony przyjmują do wiadomości, że zbycie przedsiębiorstwa nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług (art. 6 pkt 1 tej ustawy), a transakcja podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, do którego zapłaty zobowiązany jest Kupujący.
- Wartość zapasów zostanie skorygowana na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonej nie wcześniej niż [LICZBA] dni przed Dniem Zamknięcia; różnica zostanie rozliczona w terminie [LICZBA] dni.
§ 4. Zobowiązania Przedsiębiorstwa
- Strony oświadczają, że znana im jest treść art. 55⁴ Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym nabywca przedsiębiorstwa odpowiada solidarnie ze zbywcą za jego zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, do wartości nabytego przedsiębiorstwa według stanu z chwili nabycia i cen z chwili zaspokojenia wierzyciela, chyba że w chwili nabycia nie wiedział o nich mimo zachowania należytej staranności. Odpowiedzialności tej nie można bez zgody wierzyciela wyłączyć ani ograniczyć.
- W relacji wewnętrznej między Stronami za wszelkie zobowiązania związane z prowadzeniem Przedsiębiorstwa powstałe przed Dniem Zamknięcia odpowiada wyłącznie Sprzedający. Jeżeli Kupujący zostanie zmuszony do zaspokojenia takiego zobowiązania, przysługuje mu wobec Sprzedającego roszczenie regresowe w pełnej wysokości, płatne w terminie [LICZBA] dni od wezwania.
- Kupujący przejmuje wyłącznie zobowiązania wymienione w Załączniku nr 9, za uprzednią pisemną zgodą wierzycieli (art. 519 § 2 pkt 2 Kodeksu cywilnego). Pozostałe zobowiązania nie przechodzą na Kupującego.
- W zakresie zaległości podatkowych zastosowanie znajduje art. 112 Ordynacji podatkowej. Strony wystąpiły o zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych Sprzedającego w trybie art. 306g Ordynacji podatkowej; zaświadczenie stanowi Załącznik nr 6.
- Sprzedający zobowiązuje się zaspokoić wszystkie zobowiązania powstałe przed Dniem Zamknięcia w terminach ich wymagalności oraz zawiadomić swoich wierzycieli o zbyciu Przedsiębiorstwa w terminie [LICZBA] dni od Dnia Zamknięcia.
§ 5. Pracownicy
- Z Dniem Zamknięcia Kupujący staje się z mocy prawa stroną dotychczasowych stosunków pracy w trybie art. 23¹ Kodeksu pracy (przejście zakładu pracy na innego pracodawcę). Wykaz pracowników stanowi Załącznik nr 10.
- Strony potwierdzają wykonanie obowiązku uprzedniego poinformowania pracowników o przewidywanym terminie i przyczynach przejścia oraz o jego skutkach prawnych, ekonomicznych i socjalnych.
- Za zobowiązania wobec pracowników powstałe przed Dniem Zamknięcia — w tym zaległe wynagrodzenia, ekwiwalenty i składki — odpowiada Sprzedający, z zastrzeżeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów o solidarnej odpowiedzialności.
- Stan niewykorzystanych urlopów i nadgodzin na Dzień Zamknięcia wraz z ich wyceną zawiera Załącznik nr 10; kwota ta pomniejsza cenę / jest rozliczana odrębnie [wybrać jedno].
§ 6. Wydanie Przedsiębiorstwa
- Wydanie Przedsiębiorstwa Kupującemu nastąpi w dniu [DATA] (dalej: Dzień Zamknięcia).
- Wydanie zostanie stwierdzone protokołem zdawczo-odbiorczym obejmującym stan lokalu, spis wyposażenia, inwentaryzację zapasów, stany liczników mediów, rozliczenie kasy fiskalnej oraz przekazanie dostępów cyfrowych. Protokół stanowi integralną część niniejszej umowy.
- Z Dniem Zamknięcia na Kupującego przechodzą korzyści i ciężary związane z Przedsiębiorstwem oraz ryzyko przypadkowej utraty lub uszkodzenia jego składników.
- Sprzedający wyda Kupującemu całość dokumentacji Przedsiębiorstwa, w tym umowy, decyzje administracyjne i dokumentację pracowniczą.
§ 7. Umowy z kontrahentami i prawa z umowy najmu
- Przeniesienie praw i obowiązków z umowy najmu lokalu nastąpi na podstawie odrębnego trójstronnego porozumienia z wynajmującym, zawartego najpóźniej w Dniu Zamknięcia. Niezawarcie tego porozumienia stanowi [warunek rozwiązujący niniejszej umowy / podstawę odstąpienia przez Kupującego].
- Sprzedający dołoży starań, by uzyskać zgody kontrahentów na przeniesienie umów wymienionych w Załączniku nr 3, i udzieli Kupującemu wsparcia przy ich przeniesieniu przez okres [LICZBA] dni od Dnia Zamknięcia.
- Umowy, co do których nie uzyskano zgody kontrahenta, nie przechodzą na Kupującego; Strony uzgodnią sposób rozliczenia, jeżeli dotyczy to umowy istotnej dla działalności.
§ 8. Zakaz konkurencji
- Sprzedający zobowiązuje się, że przez okres [2–3] lat od Dnia Zamknięcia nie będzie — bezpośrednio ani pośrednio, osobiście, przez podmioty powiązane ani jako wspólnik, członek organu, pracownik lub doradca — prowadził działalności konkurencyjnej wobec Przedsiębiorstwa na terenie [OKREŚLIĆ — np. miasta [MIASTO] i gmin ościennych].
- Sprzedający zobowiązuje się nie podejmować działań zmierzających do przejęcia klientów, dostawców ani pracowników Przedsiębiorstwa.
- Za naruszenie zobowiązań z ust. 1 lub 2 Sprzedający zapłaci karę umowną w wysokości [KWOTA] zł za każde naruszenie; Kupujący może dochodzić odszkodowania przewyższającego karę umowną.
§ 9. Wsparcie po transakcji
- Sprzedający zobowiązuje się przez okres [LICZBA] tygodni od Dnia Zamknięcia udzielać Kupującemu wsparcia we wdrożeniu w działalność Przedsiębiorstwa, w wymiarze do [LICZBA] godzin tygodniowo, w tym przedstawić go kluczowym dostawcom i klientom.
- Wsparcie jest świadczone [nieodpłatnie w ramach ceny / odpłatnie, w wysokości [KWOTA] zł].
§ 10. Postanowienia końcowe
- Umowa wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi (art. 75¹ Kodeksu cywilnego) pod rygorem nieważności. Jeżeli w skład Przedsiębiorstwa wchodzi nieruchomość lub prawo użytkowania wieczystego — umowa wymaga formy aktu notarialnego.
- Zmiany umowy wymagają zachowania tej samej formy co umowa.
- Koszty notarialne ponoszą Strony po połowie; podatek od czynności cywilnoprawnych ponosi Kupujący.
- Załączniki nr 1–10 stanowią integralną część umowy.
- W sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.
- Spory rozstrzyga sąd właściwy miejscowo dla siedziby [Sprzedającego].
- Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron.
Sprzedający
[PODPIS, IMIĘ I NAZWISKO]
Kupujący
[PODPIS, IMIĘ I NAZWISKO]
Niniejszy wzór ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Przed podpisaniem jakiegokolwiek dokumentu skonsultuj jego treść z radcą prawnym lub adwokatem, dostosowując ją do okoliczności konkretnej transakcji.
Tygodnik KupBiz — Gotowe Biznesy
Selekcja 3–5 rentownych biznesów z twardymi liczbami raz w tygodniu. Bez spamu.
Zapisując się, wyrażasz zgodę na otrzymywanie ofert handlowych drogą elektroniczną. Możesz zrezygnować w każdej chwili.