Due diligence

Checklista due diligence — lista dokumentów do weryfikacji firmy

Lista kontrolna dokumentów, o które kupujący powinien poprosić — i które sprzedający powinien przygotować zawczasu. Siedem obszarów, ponad 70 pozycji.

Due diligence to uporządkowane sprawdzenie, czy firma jest tym, za co się podaje. Przy mikrobiznesie zajmuje zwykle 2–4 tygodnie i nie wymaga sztabu doradców — wymaga natomiast listy, po której idzie się punkt po punkcie, bo najdroższe niespodzianki wychodzą zawsze z pozycji, o którą nikt nie zapytał.

Ta checklista działa w obie strony. Kupujący wysyła ją sprzedającemu jako listę żądanych dokumentów po podpisaniu NDA i LOI. Sprzedający przechodzi ją samodzielnie przed wystawieniem oferty — skompletowany komplet dokumentów skraca sprzedaż średnio o kilka tygodni i realnie podnosi cenę, bo kupujący nie musi wyceniać ryzyka, którego nie potrafi zweryfikować.

Nie każda pozycja dotyczy każdej firmy. Przy jednoosobowej działalności bez pracowników sekcja 5 odpada prawie w całości; przy spółce z o.o. dochodzi badanie korporacyjne z sekcji 7. Pozycje nieistotne skreśl — ale świadomie, nie przez pominięcie.

Jak z niej korzystać: w kolumnę statusu wpisuj otrzymano / brak / nie dotyczy, a każdą rozbieżność między dokumentem a tym, co deklarował sprzedający, notuj od razu — to właśnie z tych notatek buduje się później argumentację cenową.

Treść wzoru

Możesz skopiować poniższy tekst bezpośrednio ze strony. Pola w nawiasach kwadratowych uzupełnij danymi swojej transakcji.

CHECKLISTA DUE DILIGENCE

Przedmiot badania: [NAZWA FIRMY] · Data rozpoczęcia: [DATA] · Prowadzący: [IMIĘ I NAZWISKO]

Status każdej pozycji: otrzymano · brak · nie dotyczy


1. Finanse

  1. Sprawozdania finansowe lub KPiR za ostatnie 3 pełne lata obrotowe.
  2. Dane finansowe za bieżący rok, narastająco, w ujęciu miesięcznym.
  3. Rachunek zysków i strat w rozbiciu na miesiące — za ostatnie 24 miesiące.
  4. Raporty fiskalne (dobowe i miesięczne) z kasy fiskalnej lub terminala płatniczego.
  5. Wyciągi z rachunków firmowych za ostatnie 12 miesięcy.
  6. Struktura przychodów: udział kanałów sprzedaży, sezonowość, top 10 klientów i ich udział w obrocie.
  7. Struktura kosztów stałych i zmiennych, z wyszczególnieniem wynagrodzenia właściciela.
  8. Wykaz wydatków jednorazowych i prywatnych rozliczanych przez firmę (normalizacja wyniku).
  9. Lista należności z wiekowaniem oraz informacja o należnościach spornych i nieściągalnych.
  10. Lista zobowiązań: kredyty, pożyczki, leasingi, faktoring, zobowiązania wobec dostawców.
  11. Harmonogramy spłat i umowy kredytowe/leasingowe wraz z zapisami o zmianie właściciela.
  12. Informacja o udzielonych i otrzymanych poręczeniach, zastawach, hipotekach.

2. Podatki i rozliczenia publicznoprawne

  1. Deklaracje PIT/CIT za ostatnie 3 lata.
  2. Pliki JPK_V7 za ostatnie 12 miesięcy.
  3. Zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezaleganiu w podatkach.
  4. Zaświadczenie z ZUS o niezaleganiu w składkach.
  5. Informacja o trwających lub zakończonych kontrolach podatkowych i ich wynikach.
  6. Informacja o zaległościach rozłożonych na raty lub objętych układem.
  7. Status podatnika VAT oraz rachunki zgłoszone na białej liście.
  8. Dokumentacja cen transferowych — o ile występują transakcje z podmiotami powiązanymi.

3. Lokal, najem i środki trwałe

  1. Umowa najmu lokalu wraz ze wszystkimi aneksami.
  2. Zapis dotyczący cesji — czy wymaga zgody wynajmującego i na jakich warunkach.
  3. Pozostały okres najmu, opcje przedłużenia i zasady waloryzacji czynszu.
  4. Wysokość kaucji i zasady jej rozliczenia przy zmianie najemcy.
  5. Informacja o odstępnym żądanym przez wynajmującego lub sprzedającego.
  6. Protokół zdawczo-odbiorczy lokalu i dokumentacja stanu technicznego.
  7. Historia płatności czynszu za ostatnie 12 miesięcy i oświadczenie o braku zaległości.
  8. Wykaz środków trwałych i wyposażenia z wartościami i stanem technicznym.
  9. Dokumenty własności kluczowych urządzeń (faktury) oraz karty gwarancyjne.
  10. Umowy leasingu sprzętu i informacja o możliwości ich cesji.
  11. Umowy serwisowe i przeglądy wymagane przepisami (np. sanitarne, przeciwpożarowe, UDT).
  12. Polisy ubezpieczeniowe i historia szkód.

4. Umowy i kontrahenci

  1. Umowy z dostawcami kluczowymi — wraz z warunkami cenowymi i okresami wypowiedzenia.
  2. Umowy z klientami kluczowymi, w tym kontrakty długoterminowe i abonamentowe.
  3. Klauzule o zmianie kontroli (change of control) we wszystkich istotnych umowach.
  4. Umowy franczyzowe, agencyjne i partnerskie.
  5. Umowy na media, telekomunikację, monitoring, wywóz odpadów.
  6. Umowy licencyjne na oprogramowanie wykorzystywane w działalności.
  7. Informacja o sporach, reklamacjach i postępowaniach sądowych — trwających i z ostatnich 3 lat.
  8. Zobowiązania gwarancyjne wobec klientów i stan rezerw na ich pokrycie.

5. Pracownicy

  1. Lista zatrudnionych: forma zatrudnienia, stanowisko, staż, wynagrodzenie.
  2. Umowy o pracę, umowy zlecenia i B2B wraz z aneksami.
  3. Regulamin pracy i wynagradzania — o ile obowiązuje.
  4. Zaległe urlopy, nadgodziny, premie i inne niewypłacone świadczenia.
  5. Umowy o zakazie konkurencji i o zachowaniu poufności z pracownikami.
  6. Informacja o zwolnieniach lekarskich długoterminowych i urlopach rodzicielskich.
  7. Ocena, którzy pracownicy są kluczowi dla ciągłości działania i czy deklarują pozostanie.
  8. Dokumentacja BHP i aktualne szkolenia.
  9. Analiza skutków przejścia zakładu pracy (art. 23¹ Kodeksu pracy) i obowiązków informacyjnych.

6. Zezwolenia, dane i własność intelektualna

  1. Koncesje, zezwolenia i licencje wymagane dla danej działalności oraz tryb ich przeniesienia.
  2. Decyzje sanepidu, straży pożarnej i inspekcji — wraz z zaleceniami pokontrolnymi.
  3. Prawa do znaku towarowego, logotypu i nazwy — rejestracje lub ich brak.
  4. Prawa do domeny internetowej, kont w mediach społecznościowych i profilu w wizytówce Google.
  5. Dostępy administracyjne do sklepu internetowego, systemu rezerwacji, CRM i poczty.
  6. Dokumentacja RODO: rejestr czynności przetwarzania, umowy powierzenia, klauzule informacyjne.
  7. Bazy klientów — podstawa prawna przetwarzania i możliwość przekazania nabywcy.
  8. Opinie i oceny publiczne (Google, portale branżowe) oraz historia incydentów wizerunkowych.

7. Sprawy korporacyjne — przy nabyciu udziałów

  1. Aktualny odpis z KRS i umowa spółki wraz ze zmianami.
  2. Księga udziałów i lista wspólników.
  3. Uchwały zgromadzenia wspólników z ostatnich 3 lat.
  4. Informacja o obciążeniach udziałów: zastawy, prawo pierwokupu, umowy wspólników.
  5. Zgody korporacyjne wymagane do zbycia udziałów.
  6. Wpis do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych.
  7. Sprawozdania finansowe złożone do KRS za ostatnie 3 lata.

Czerwone flagi

  • Sprzedający odmawia udostępnienia dokumentu bez podania powodu albo przedstawia wyłącznie zestawienia własne zamiast dokumentów źródłowych.
  • Przychód z JPK istotnie odbiega od tego, co wynika z raportów kasowych lub deklaracji sprzedającego.
  • Umowa najmu kończy się w ciągu 12 miesięcy, a wynajmujący nie chce potwierdzić woli przedłużenia.
  • Jeden klient odpowiada za ponad 30% obrotu.
  • Wynik finansowy zależy w istotnym stopniu od osobistej obecności i relacji właściciela.
  • Zaległości w ZUS lub US rozłożone na raty, o których nie było mowy w rozmowach wstępnych.
  • Brak dokumentacji własności kluczowych urządzeń.
  • Kluczowi pracownicy nie wiedzą o sprzedaży i nie ma planu komunikacji.

Notatki z badania

[MIEJSCE NA UWAGI I ROZBIEŻNOŚCI]

Niniejszy wzór ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Przed podpisaniem jakiegokolwiek dokumentu skonsultuj jego treść z radcą prawnym lub adwokatem, dostosowując ją do okoliczności konkretnej transakcji.

Tygodnik KupBiz — Gotowe Biznesy

Selekcja 3–5 rentownych biznesów z twardymi liczbami raz w tygodniu. Bez spamu.

Zapisując się, wyrażasz zgodę na otrzymywanie ofert handlowych drogą elektroniczną. Możesz zrezygnować w każdej chwili.