Due diligence

Jak zweryfikować, czy zysk podany w ogłoszeniu jest prawdziwy

Eksperci KupBiz.pl 11 min czytania

Ogłoszenie sprzedaży firmy to punkt wyjścia do negocjacji, nie źródło prawdy objawionej. Zanim podpiszesz umowę przedwstępną i wpłacisz zadatek, warto przeprowadzić szybkie, ale rzetelne due diligence finansowe — realnie da się je zamknąć w 10–14 dni.

Dzień 1–3: dokumenty źródłowe

Poproś sprzedającego o:

  • raport okresowy z kasy fiskalnej za ostatnie 12 miesięcy (nie tylko podsumowanie roczne — miesięczna rozbieżność sezonowa mówi więcej niż średnia),
  • JPK_V7 (jednolity plik kontrolny VAT) — pokazuje faktyczny obrót zgłaszany do urzędu skarbowego,
  • wyciągi bankowe z rachunku firmowego za 12 miesięcy,
  • raporty z terminala płatniczego — łatwe do zestawienia z wpływami na konto.

Dzień 4–7: zestawienie i porównanie

Kluczowy krok to zestawienie ze sobą niezależnych źródeł:

  • suma wpływów z kasy fiskalnej + terminala powinna zgadzać się (w rozsądnych granicach) z wpływami na wyciągu bankowym,
  • obrót z JPK powinien odpowiadać sumie sprzedaży udokumentowanej paragonami i fakturami,
  • istotne rozbieżności między źródłami to sygnał ostrzegawczy — proś o wyjaśnienie, nie akceptuj "tak po prostu jest".

Dzień 8–10: koszty i sezonowość

Zysk to nie tylko przychód — poproś o rozbicie kosztów stałych i zmiennych za ostatnie 12 miesięcy oraz o informację o sezonowości. Firma, która pokazuje "uśredniony" zysk netto, może maskować miesiące ujemne — dla kupującego istotniejsza jest zmienność niż sama średnia.

Dzień 11–12: rozmowa z księgową/księgowym

Za zgodą sprzedającego warto (samodzielnie lub z doradcą) skontaktować się z biurem rachunkowym prowadzącym firmę — potwierdzenie zgodności przekazanych dokumentów z tym, co faktycznie księgowano, to jeden z najskuteczniejszych sposobów wykrycia nieścisłości.

Checklista na koniec

  • Raport z kasy fiskalnej za 12 miesięcy
  • JPK_V7 za ostatni rok
  • Wyciągi bankowe z rachunku firmowego
  • Raporty z terminala płatniczego
  • Zestawienie zysku netto miesiąc po miesiącu (nie tylko średnia)
  • Lista kosztów stałych i zmiennych
  • Potwierdzenie z biura rachunkowego

Jeśli sprzedający odmawia udostępnienia któregokolwiek z tych dokumentów bez uzasadnionego powodu (np. przed podpisaniem NDA dla ofert poufnych) — to sam w sobie ważny sygnał do dalszej, jeszcze ostrożniejszej weryfikacji.